Ağıllı ev internetsiz işləyə bilərmi?

Qısa cavab: uyğun quruluşla mümkündür

Ağıllı ev internet olmadan bir çox işi yerinə yetirə bilər. Bunun üçün cihazlar lokal məlumat mübadiləsi etməli, lazımi ssenarilər ev kontrollerində və ya cihazların özündə işləməlidir. Bulud funksiyaları isə əlçatan olmaya bilər.

İnternet, ev şəbəkəsi və elektrik ayrı asılılıqlardır. Provayder xəttinin kəsilməsi routerin sönməsi demək deyil. Batareyalı sensor da kontrolleri enerji ilə təmin etmir. Ona görə «internetsiz işləyir» ifadəsini dəqiqləşdirmək lazımdır: hansı funksiya və hansı nasazlıq zamanı işləməyə davam edəcək?

Lokal iş nə deməkdir

Belə bir zənciri təsəvvür edin: Zigbee hərəkət sensoru hadisəni koordinatora ötürür, evdəki cihazda işləyən Home Assistant ssenarini icra edir, uyğun rele işığı yandırır. Bütün zəncir lokaldırsa və avadanlıq enerji alırsa, bu əməliyyat üçün xarici server lazım deyil.

Bu, konkret EvIQ dəstinin sınaq nəticəsi yox, sistem quruluşu nümunəsidir. Lokal yol inteqrasiyadan, cihaz modellərindən və koordinatorun qoşulmasından asılıdır. Şəbəkə koordinatoruna əlavə olaraq kontrollerlə işlək əlaqə lazımdır.

Home Assistant lokal idarəetməyə yönəlir, amma bulud inteqrasiyalarından da istifadə edə bilər. Ona görə onun quraşdırılması bütün xarici asılılıqları avtomatik aradan qaldırmır. Əməliyyatdan əvvəl bulud xidmətini yoxlayan ssenari rabitə kəsiləndə dayana bilər.

Nə işləməyə davam edə bilər, nə buluddan asılıdır

Tam lokal sazlamada bunlar işləyə bilər:

• Hərəkətə və əvvəlcədən saxlanmış cədvələ görə işıqlandırma.
• Ev sistemində uyğun sensorların göstəriciləri.
• Dəstəklənən lokal inteqrasiya ilə iqlimin idarəsi.
• Enerji monitorinqi məlumatlarının lokal toplanması.
• İşlək ev şəbəkəsinə qoşulmuş telefondan idarəetmə.

İnternet tələb edə bilənlər:

• Ev şəbəkəsindən kənardakı telefondan uzaqdan giriş.
• Bulud səsli köməkçiləri və istehsalçı serverindən keçən əmrlər.
• Push-bildirişlər və digər xarici xəbərdarlıq kanalları.
• Hava proqnozu, bulud məlumatları, yeniləmələrin yüklənməsi və bəzi cihazların ilkin sazlanması.

Bu siyahını yoxlamadan hər modelə aid etmək olmaz. Məsələn, termostat öz cədvəlini saxlaya bilər, amma tətbiqdən idarəetmə yenə buluddan keçə bilər. Lokal ssenarinin də xarici məlumat mənbəyi ola bilər.

Su sızmasında əməliyyatları ayırmaq xüsusilə vacibdir

Lokal sensor internet olmadıqda kontrollerə su barədə məlumat verə bilər. Ssenari sonra yerli sirenanı işə sala və uyğun klapana əmr göndərə bilər. Bunun üçün kontroller, rabitə, enerji və icra mexanizmi işləməlidir.

Vacib funksiyalar üçün müstəqil yerli xəbərdarlıq və əlçatan əl ilə idarəetmə nəzərdə tutmaq faydalıdır. Enerji kəsiləndə klapanın davranışı konkret modelin sənədlərinə görə müəyyənləşdirilir, «ağıllı ev hər şeyi edəcək» qaydasına görə yox.

Router və ya kontroller sönsə nə baş verir

Router sönəndə Wi-Fi cihazları internet lazım olmasa belə kontrollerlə əlaqəni itirə bilər. Zigbee sensorları radio əlaqəsi üçün Wi-Fi şəbəkəsindən istifadə etmir, amma şəbəkə koordinatoru və telefondan giriş ev şəbəkəsindən asılı ola bilər.

Home Assistant dayanarsa, onun ssenariləri icra olunmayacaq. Bəzi cihazların birbaşa əlaqələri və öz cədvəlləri dəstəklənib sazlanıbsa, funksiyaların bir hissəsini saxlaya bilər. Lakin bunları kontrollerin universal əvəzi saymaq olmaz.

Elektrik kəsiləndə əksər icra qurğuları və şəbəkə avadanlığı üçün enerji lazım olacaq. UPS öz imkanları daxilində kontrolleri, routeri və koordinatoru işlək saxlaya bilər, amma kondisioner, nasos və ötürücülərin işinə zəmanət vermir. Ehtiyat enerji yükə və lazım olan iş müddətinə görə planlaşdırılır.

Təhvil almadan əvvəl sistemi necə yoxlamaq olar

Yoxlama razılaşdırılmış şəraitdə, vacib prosesləri dayandırmadan və real qəza yaratmadan aparılır. Hər ssenari üçün gözlənilən nəticə əvvəlcədən yazılır.

1. Ev şəbəkəsini işlək saxlayıb xarici interneti müvəqqəti ayırın.
2. İşığı, iqlimin yerli idarəsini və sensorların görünməsini yoxlayın.
3. Hansı bildiriş və uzaqdan funksiyaların dayanmasını ayrıca yoxlayın.
4. Razılaşdırılmış rejimdə kontroller və şəbəkə əlçatmaz olduqda reaksiyanı yoxlayın.
5. Rabitə bərpa olunanda cihazların gözlənilən vəziyyətə qayıtdığına əmin olun.

Klapan və digər mühəndis sistemlərinin yoxlanması məsul mütəxəssislə təhlükəsiz prosedur üzrə aparılır. Sınaq otağa su axıtmaq və ya nəticələri nəzərə almadan avadanlığın enerjisini kəsmək üçün səbəb deyil.

Uzaqdan giriş ayrıca məsələdir

Evdən lokal giriş internetlə uzaqdan girişlə eyni deyil. Xaricdən qoşulma üsulları Home Assistant sənədlərində izah olunur. Xarici rabitə kanalı yoxdursa, evdən kənardakı telefon adətən həmin kanal vasitəsilə lokal sistemi idarə edə bilməyəcək.

Sistem seçərkən konkret nəticələr barədə razılaşmaq daha faydalıdır: «provayder olmadan hərəkətə görə işıq işləyir», «sirena lokal işə düşür», «evdə tətbiq əlçatandır». Bu şərtlər funksiyalar göstərilmədən tam müstəqillik vədindən daha aydın və yoxlanılandır.

Cihaz seçimi barədə Zigbee və Wi-Fi müqayisəsini, büdcənin planlaşdırılması barədə isə Azərbaycanda ağıllı ev icmalını oxuya bilərsiniz.

← Bütün məqalələr