Ağıllı ev üçün Zigbee, yoxsa Wi-Fi: hansı texnologiyanı seçməli?

Əslində sistemin işləmə üsulunu seçirsiniz

Zigbee və Wi-Fi cihazların necə məlumat mübadiləsi etdiyini müəyyənləşdirir. Təkbaşına sensorun keyfiyyətini, tətbiqin rahatlığını və internetdən müstəqilliyini müəyyən etmir. İki Wi-Fi cihazı tam fərqli işləyə bilər: biri ev şəbəkəsində idarə olunur, digəri hər əmr üçün istehsalçının serverini tələb edir.

Ona görə düzgün sual budur: hansı cihazlar lazımdır, onlar necə qoşulacaq və ssenari harada icra ediləcək? Mənzildəki sensorlar, kamera və iqlim avadanlığı üçün cavablar fərqli ola bilər.

Zigbee necə qurulur

Zigbee koordinatoru olan ayrıca şəbəkədən istifadə edir. Home Assistant-da uyğun cihazları ZHA inteqrasiyası və ya Zigbee2MQTT kimi başqa uyğun inteqrasiya ilə qoşmaq olar. Konkret modelin uyğunluğunu almadan əvvəl yoxlamaq lazımdır.

Daimi enerji ilə işləyən bəzi cihazlar Zigbee marşrutlayıcısı rolunu oynayır və mesajların ötürülməsinə kömək edir. Batareyalı sensorlar adətən son cihazdır və əhatə dairəsini genişləndirmir. Elektrikdən işləyən hər qurğu siqnalı təkrarlamır; bu, konkret modelin xüsusiyyətidir.

Açılma, temperatur və su sızması sensorları olan mənzil üçün bu üsul rahat ola bilər: məlumat bir koordinatora gəlir, ssenarilər lokal kontrollerdə qurulur. Amma kontroller, inteqrasiya və koordinatorla rabitə yolu işlək qalmalıdır.

Wi-Fi nə vaxt əlverişlidir

Wi-Fi ev şəbəkəsindən istifadə edir və kamera kimi daha çox məlumat ötürən cihazlar üçün münasibdir. Bəzi modellərdə lokal interfeys və ya dəstəklənən API var, digərləri buluddan asılıdır. Qutuda Wi-Fi yazılması bu fərqi izah etmir.

Məsələn, kondisioner artıq istehsalçının tətbiqinə qoşulub. Avtomatlaşdırmadan əvvəl məhz bu modeldə lokal idarəetmənin olub-olmadığını, hansı əmrlərin dəstəkləndiyini və kontrollerin faktiki vəziyyəti görüb-görmədiyini öyrənmək lazımdır. Səsli köməkçi dəstəyi bu yoxlamanı əvəz etmir.

Cihaz sayı artdıqda giriş nöqtəsinin əhatəsinə və sazlamalarına diqqət tələb olunur. Problem Wi-Fi-nin «ağıllı evə uyğun olmamasında» yox, zəif siqnalda və ya müştərilərin bir-birindən təcrid edilməsində ola bilər.

Almadan əvvəl nəyi müqayisə etmək lazımdır

• Batareyalı cihazlar. Zigbee kompakt sensorlarda tez-tez istifadə olunur, amma batareyanın ömrü modeldən, şəraitdən və ötürmə tezliyindən asılıdır. İstehsalçının məlumatı olmadan universal «bir neçə il» vədi düzgün deyil.
• İnfrastruktur. Zigbee-yə uyğun koordinator və münasib əhatə lazımdır. Wi-Fi-yə etibarlı ev şəbəkəsi lazımdır. Heç biri rabitəni planlaşdırmaq ehtiyacını aradan qaldırmır.
• Lokal iş. Lokal kontrollerlə Zigbee ssenariləri internetsiz işləyə bilər. Wi-Fi-də bu, cihaz və inteqrasiyadan asılıdır; buluddan asılı Zigbee şlüzü də internet tələbi yarada bilər.
• Uyğunluq. Protokolun adı bütün funksiyaların dəstəyinə zəmanət vermir. Modeli, proqram təminatı versiyasını və mümkün əməliyyatları yoxlayın.
• Nasazlıq zamanı davranış. Koordinator, router və ya kontroller sönəndə nə baş verəcəyini və əl ilə idarəetmənin qalıb-qalmadığını düşünün.

Eyni tezlik eyni şəbəkə demək deyil

Tipik məişət Zigbee şəbəkələri və 2,4 GHz Wi-Fi eyni radiodiapazondan istifadə edir və bir-birinə maneə yarada bilər. Şəbəkələr yenə də ayrıdır. Qalın divarlar, metal və avadanlığın yeri də rabitəyə təsir edir; hər mənzil üçün əvvəlcədən eyni məsafə vəd etmək olmaz.

Layihələndirmədə koordinatorun və radio cihazlarının yerləşməsi nəzərə alınır. Hər problemi yeni sensor almaqla həll etmək əvəzinə Zigbee şəbəkəsinin quruluşunu anlamaq faydalıdır.

Nümunə: bir mənzildə su sızması və iqlim

Su sızması və açılma sensorları hadisələri Zigbee ilə ötürə, kondisioner isə konkret model dəstəkləyirsə lokal Wi-Fi inteqrasiyası ilə işləyə bilər. Home Assistant bu hadisələri ümumi ssenarilərdə birləşdirir. Bütün mənzil üçün tək protokol seçmək məcburi deyil.

Su aşkar ediləndə sensor hadisəni bildirir. Suyun avtomatik bağlanması üçün əlavə olaraq uyğun klapan və ya ötürücü, enerji və idarəetmə məntiqi lazımdır. Wi-Fi əvəzinə Zigbee seçmək sensora suyu bağlamaq üçün mexaniki imkan vermir.

Mövcud EvIQ Shop-da USB Zigbee koordinatoru var. Seçimdən əvvəl modeli istifadə olunan inteqrasiya və kontrollerin yeri ilə uyğunlaşdırmaq lazımdır. Kataloqda olması bütün avadanlıqlarla uyğunluq vədi deyil.

Eviniz üçün nə seçməli

Layihə kiçik sensorlardan başlayırsa, Zigbee və lokal koordinatoru nəzərdən keçirmək məntiqlidir. Məqsəd mövcud Wi-Fi cihazları ilə bağlıdırsa, əvvəlcə onların real inteqrasiya imkanlarını yoxlayın. Bir çox ev üçün texnologiyaların birləşməsi münasibdir.

Əmrin sensordan icra qurğusuna qədər yolunu göstərməyi istəyin. Bu yolda xarici server varsa, internet kəsiləndə davranışı dəqiqləşdirin. Bu halı «Ağıllı ev internetsiz işləyə bilərmi?» məqaləsində ətraflı izah edirik.

← Bütün məqalələr